Uitzending zondag 21 april 2013

00:00 tot 01:00

Cafe Sonore [VPRO]

Cafe Sonore is VPRO’s Radio 6 platform voor de experimentele jazz en impro, de electroakoestische muziek, Radio Art en een groeiend aantal geluidsbronnen..

In deze uitzending

Playlist CS 21-04-2013

1    
Titel        : Lexeem
Componist    : Marijn Moerbeek
Uitvoerenden    : Marijn Moerbeek
Tijdsduur    : 5’00”
Titel CD    : nvt (eigen opn componist)
Label / Nr.    : nvt / nvt

2
Titel        : Deler(s)
Componist    : Marc Alberto
Uitvoerenden    : Marc Alberto
Tijdsduur    : 28’38”
Titel CD    : nvt (eigen opn componist)
Label / Nr.    : nvt / nvt

3
Titel        : 00-05-00 minutes left
Componist    : Arie Visser
Uitvoerenden    : Arie Visser
Tijdsduur    : 5’057”
Titel CD    : nvt (eigen opn componist)
Label / Nr.    : nvt / nvt

Marijn Moerbeek - Lexeem

Vorm.
Deze tekst is voor de compositie meerdere malen door een vertaalprogramma gehaald, om het te vertalen vanuit en naar het Frans, Duits en Nederlands. Zo wordt de oorspronkelijk bedoelde boodschap van de tekst vertroebeld door ontstane fouten in het automatische vertaalproces. Een spraakcomputer leest het resultaat voor: een tekst die moeilijk te begrijpen is maar desondanks suggereert een betekenis te hebben. De uitgesproken tekst wordt voorzien van al dan niet abstracte geluiden om de illusie te geven dat bepaalde woorden of zinsneden een speciale of meer betekenis hebben.

Inhoud.
Deze tekst richt zich op de vraag: wat is de meerwaarde van een toelichting bij een compositie? De betekenis van een compositie of geluidswerk is immers intrinsiek. De componist drukt zich uit in het gekozen medium, niet in een vertaling naar woorden daarvan. Woorden zijn per definitie een symbool, een representatie in klank of schrift van hetgeen dat ze willen uitdrukken. Wanneer een artistieke boodschap wordt omgezet naar een ander medium dan het werk zelf, vertroebelt zij. Deze vertroebeling creëert ruimte voor een waarnemer het werk te interpreteren. Zo wordt de waarnemer enerzijds door een toelichting ontzien om het werk zelfstandig te moeten doorgronden. Anderzijds zorgt een toelichting voor een vertroebeling van de waarneming van het werk. Een vertaling is immers nooit 100% accuraat. Dit wordt het best uitgedrukt in het citaat: ‘schrijven over muziek is als dansen over architectuur’.

Compositie.
De luisteraar probeert deze tekst als een coherent en verband houdend geheel waar te nemen. Echter, doordat de tekst zo beïnvloed is door ontstane vertaalfouten, biedt dit de luisteraar de kans om een eigen interpretatie te geven aan het verhaal. De inhoud van de toelichtende tekst wordt toegepast op haar eigen voordracht waardoor de vorm gelijk is aan de inhoud. Dat leidt tot de vraag: is de oorspronkelijke (niet vertaalde) tekst nodig om dit in te zien? Of nog preciezer: is de toelichtende tekst een noodzakelijk en inhoudelijk onderdeel van de klankcompositie?

Marc Alberto - Delers

Deler(s) is een geluidsinstallatie van acht luidsprekers onder en achter de voormalige toegangspoort van de Sphinxfabriek in Maastricht. Deze locatie en het thema van de tentoonstelling zijn voor Marc Alberto (1990) de inspiratiebron geweest voor het kunstwerk. Deler(s) bestaat uit vier delen die elk een ander aspect in de Nederlandse ‘taalklank’ naar voren halen. Elk van de acht luidspreker heeft een eigen stem. Samen vormen ze een collage van opnames van acht verschillende Nederlandse mannen en vrouwen waarin typische Nederlandse klanken en woorddelen elkaar overlappen. Het geluidswerk kent geen begin of einde. Centraal staat het ervaren van diffuse informatie in de publieke ruimte. Te midden van de wirwar van stemmen die we normaal gesproken ervaren als een soort ruis, kan de luisteraar zelf zoeken naar een balans.

Inhoudelijk draait het in Deler(s) om de parallel tussen overdracht van informatie op cellulair niveau en de overdracht van taal tussen mensen. Dit proces, waarbij de cel zijn informatie telkens kopieert, is in het kunstwerk letterlijk terug te horen. De vrouwen- en mannenstemmen ondergaan onvermijdelijke mutaties. Deze lijken onbeduidend maar hebben het potentieel ‘generaties later’ tot grote veranderingen uit te groeien. Dit vind zijn weerklank in het werk.

Deler(s) is gemaakt in opdracht van Intro in Situ.

Marc Alberto of 1990 is in variable order a composer, saxophonist, and sound artist. Out of a distinct combination of tradition in media and technique contrasted with experimental technologies and processes his fascination with timbre and texture becomes readily apparent. He is also active as an improvisational musician, and is currently a student at Maastricht Academy of Music and is set to graduate in 2013.

Cafe Sonore: Paraphrasing Babel

Eind vorig jaar vond in Maastricht en Heerlen het project Paraphrasing Babel plaats. Gesproken taal, beeldende taal en het geschreven woord  waren het vertrekpunt bij alle werken van de geselecteerde kunstenaars voor deze multidisciplinaire tentoonstelling met videoprojecties, video-installaties, bewegende grafische structuren en geluidskunstwerken in de openbare ruimte. Met 23 straatprojecties, 6 binnen installaties en 6 soundscapes  werd een divers beeld gegeven  van de kracht en macht, maar ook van de beperkingen en grenzen van taal. De Maastrichtse organisatie Intro in Situ selecteerde een aantal geluidswerken en verstrekte een aantal compositieopdrachten. Je hoort Lexeem, een geluidsinstallatie van Marijn Moerbeek en Deler(s) 2012, een soundscape van Marc Alberto, die zijn werk zelf zal toelichten. Verder de radiopremière van ‘00-05-00 minutes left’, een nieuw radiofonisch werk van de Arnhemse geluidskunstenaar Arie Visser

BIO: ARMENO ALBERTS

Wie ben je:
Ik ben Armeno Alberts (1959)

Wat doe je:
Als (Radio)programmamaker bij de VPRO ben ik verantwoordelijk voor het wekelijkse Radio6 programma Café Sonore, het radioplatform voor experimentele jazz, impro, electroacoustics, soundart, radioart, en nog allerlei andere bijzondere vormen...